Na czym polega koncentracja? Naturalne produkty i ćwiczenia na koncentrację

KoncentracjaNatłok informacji dochodzących ze świata zewnętrznego bardzo często jest przyczyną zaburzeń koncentracji uwagi. Swoista filtracja sygnałów przez mózg jest reakcją obronną organizmu, zapobiegającą uszkodzeniu ośrodkowego układu nerwowego. Zdarza się jednak, że pomimo korzystnych warunków i niewielkiej ilości bodźców, trudno jest skupić się nad powierzonym zadaniem.

Czasami problemów nastręcza nie tylko zadanie do wykonania w pracy czy w szkole, ale również fabuła ulubionego filmu albo treść książki, chociaż są to czynności wykonywane w stanie relaksu, zaś ich celem jest odstresowanie po męczącym dniu. Co zatem jest przyczyną zaburzeń koncentracji i jak sobie z nią radzić?

Koncentracja uwagi, czyli co?

Zanim jednak przyjrzymy się metodom pozwalającym poprawić koncentrację, dowiedzmy się, co właściwie kryje się pod tym tajemniczym pojęciem. Według współczesnej psychologii, koncentracja polega na ześrodkowaniu, skupieniu uwagi, tak, aby myśli zostały skierowane na dane zagadnienie i mogły oscylować wokół niego przez określony przedział czasu. To właśnie dzięki zdolności koncentracji człowiek ma możliwość szybkiego i sprawnego wykonania powierzonego zadania. Proces ten może być przy tym wynikiem świadomego działania osoby, która w danej chwili chce rozwiązać konkretny problem. Wzrost koncentracji na określonym bodźcu powoduje, że sygnały dobiegające z otoczenia przestają być odbierane, zaś większość pracy mózgu jest skupiona na danym zadaniu. Koncentracja może też zachodzić samoistnie, bez świadomej woli człowieka. Jest wówczas efektem skupienia uwagi przez mózg na konkretnym sygnale lub powstaje w wyniku prowadzenia określonego działania.

Najpopularniejsze przyczyny zaburzeń koncentracji

Coraz szybsze tempo życia, dobiegający zewsząd hałas oraz permanentny stres sprawiają, że ludziom coraz ciężej przychodzi skupienie się na danej czynności. Szacuje się, że problemy z koncentracją mogą dotykać nawet 70% Polaków. Warto jednak wspomnieć, że w wielu przypadkach zaburzenia te są mylone z zanikami pamięci. Podstawowa różnica między dwoma procesami polega na tym, że osoba cierpiąca na dysfunkcje pamięci stara się ukryć, że nie zna odpowiedzi na zadane pytanie. Pacjent mający problemy z koncentracją, najczęściej twierdzi, że nie zna rozwiązania problemu, jest zamyślony, zaniepokojony, zaś jego reakcje na sygnały dobiegające z otoczenia są zauważalnie spowolnione.

Przyczyn zaburzeń koncentracji może być wiele

Do najbardziej popularnych zalicza się czynniki zewnętrze. Niesprzyjające miejsce do pracy, powodujące rozproszenie uwagi sprawia, że o wiele trudniej skupić się na powierzonym zadaniu. Powodem osłabionej koncentracji może być także zła kondycja psychiczna. Lęki, niepokoje oraz wszelkiego rodzaju zmartwienia zaprzątające umysł powodują, że człowiek nie może ześrodkować myśli na danym problemie. Ważnym czynnikiem jest ponadto chroniczne zmęczenie oraz zaburzenia snu prowadzące do spowolnionej reakcji neuronów na bodźce dobiegające z zewnątrz. Tym, co odwraca uwagę od zadania może być ból fizyczny związany z występowaniem rozmaitych chorób oraz problemy neurologiczne, w tym choroba Alzheimera.

Przede wszystkim - dobra atmosfera

Bez względu na to, że zaburzenia koncentracji dotykają coraz większej liczby osób, warto pamiętać, że istnieje kilka prostych trików, które ułatwią skupienie uwagi na danej czynności. Można przy tym podzielić je na kilka grup. Do pierwszej są zaliczane czynniki otoczenia. Pracując nad rozwiązaniem danego problemu czy chcąc przyswoić wiedzę, warto zadbać o to, aby w przestrzeni, w której przebywamy panowała odpowiednia atmosfera. Pomieszczenie powinno być przede wszystkim wywietrzone, co warunkuje odpowiednie dotlenienie i sprawną pracę komórek nerwowych. Zdecydowanie należy wyeliminować hałasy dochodzące z zewnątrz. Przejeżdżające ulicą pojazdy, rozmowy dobiegające z sąsiedniego pokoju bądź muzyka ze słuchawek - to tylko niektóre z wielu czynników sprawiających, że mózg skupia się na innych, czasami bardziej interesujących czynnościach. Należy jednak podkreślić, że cicha, wolna muzyka o wyrazistym brzmieniu może poprawiać zdolności koncentracji. Jest to tzw. efekt Mozarta. Łatwo więc domyślić się, że pomocne mogą okazać się dzieła sławnego niemieckiego kompozytora. W usprawnianiu koncentracji dobrze sprawdza się także muzyka barokowa.

Dieta dla mózgu

W poprawie koncentracji ważną rolę odgrywa również dieta. Sprawną pracę mózgu warunkują przede wszystkim kwasy omega-3 regenerujące strukturę neuronów i warunkujące odbudowę tkanki nerwowej. Substancje te można znaleźć głównie w tłustych rybach oraz w orzechach. Ryby być spożywane dwa razy w tygodniu. Orzechy mogą z kolei stanowić świetną przekąskę między posiłkami. Warto jednak pamiętać o tym, że są to produkty wysokokaloryczne, dlatego należy w ich przypadku zachować umiar. Osoby gustujące w słodyczach powinny sięgnąć po gorzką czekoladę. Zawarta w niej pirazyna skraca czas reakcji na bodźce i przyspiesza procesy myślowe. Z tego względu zaleca się spożywanie 3-4 kostek czekolady przez osoby wykonujące wysiłek umysłowy oraz przez uczniów i studentów. Gorzka czekolada to również cenne źródło żelaza. Pierwiastek ten warunkuje dobrą kondycję czerwonych krwinek, odpowiedzialnych za dostarczanie cząsteczek tlenu do komórek.

Poza czekoladą można znaleźć go w warzywach strączkowych, czerwonym mięsie, podrobach oraz w różnych orzechach. Odpowiednie funkcjonowanie układu nerwowego i związaną z nim prawidłową koncentrację warunkują też witaminy z grupy B, szczególnie kobalamina. Jej cennym źródłem są przede wszystkim drożdże, jajka, sery, mleko, a także ziemniaki. Poprawę pamięci oraz koncentracji wspomaga ponadto lecytyna. To związek chemiczny niezbędny do produkcji acetylocholiny - jednego z najważniejszych neuroprzekaźników. Lecytyna jest obecna między innymi w kiełkach pszenicy, soi oraz orzechach ziemnych. O dobrą kondycję naczyń mózgowych dba z kolei potas. Wysokie stężenie pierwiastka można znaleźć w pomidorach, bananach, winogronach oraz ziemniakach. Mówiąc o koncentracji, nie można zapominać o magnezie, który dba o prawidłowe przewodnictwo na linii mięśnie-komórki nerwowe. Co ciekawe, magnez świetnie chroni neurony przed szkodliwym wpływem metali ciężkich. Jego źródłem są przede wszystkim gorzka czekolada, kakao, kasza gryczana, groch oraz orzechy laskowe.

Odpowiednie nawodnienie sposobem na poprawę koncentracji

Oprócz dostarczenia do organizmu odpowiednich wartości odżywczych oraz związków chemicznych warunkujących lepsze przewodzenie między neuronami, warto zadbać o odpowiednie nawodnienie ciała. Jeszcze do niedawna, powszechnym sposobem walki z ograniczoną koncentracją uwagi była filiżanka kawy. Zawarta w niej kofeina, z jednej strony pobudza metabolizm, przyspiesza akcję serca i warunkuje lepsze dotlenienie mózgu, z drugiej - powoduje odwodnienie organizmu. Słabe nawodnienie komórek, w tym także neuronów, sprawia, że ich praca zostaje spowolniona, co z kolei objawia się niemożnością skupienia uwagi na wykonywanej czynności. Często dochodzi do wystąpienia bólu głowy spowodowanego odwodnieniem tkanek ośrodkowego układu nerwowego.

Co ważne, kofeina działa bardzo szybko i po krótkim czasie można zauważyć drastyczny spadek energii. Podobne właściwości wykazują cukry proste zawarte w słodyczach. Z tego właśnie względu neurolodzy i psychiatrzy zalecają zastąpienie "małej czarnej" szklanką wody mineralnej. Ta ostatnia nie tylko pozwoli szybko nawodnić komórki, ale także wyrównuje bilans mikroelementów, dbając o właściwą kondycję organizmu. Dobrym pomysłem jest sięgnięcie po zieloną herbatę. Zawarte w niej teiny działają stymulująco na układ nerwowy, pobudzają, niwelują zmęczenie i poprawiają bystrość umysłu. Warto jednak pamiętać, że aby napój spełnił swoją rolę, liście herbaty należy usunąć z naparu po 2-3 minutach. Po upływie tego czasu zaczynają bowiem wydzielać się substancje o charakterze uspokajającym, redukujące działanie teiny. Zdecydowanie należy natomiast zrezygnować z alkoholu, który z jednej strony wypłukuje z organizmu cenne pierwiastki, z drugiej - silnie zatruwa ustrój i sprawia, że skumulowana w nim energia zostaje wykorzystana do procesów odtruwających.

Zioła na koncentrację

Poprawę koncentracji powodują ponadto rozmaite zioła, w tym doskonale wszystkim znana melisa. Roślina słynąca z właściwości uspokajających warunkuje też lepszą pracę mózgu, pozwala wyciszyć się i skupić na wykonywanej czynności. Podobne właściwości wykazuje napar ze świetlika lekarskiego. Obie herbaty należy pić ostudzone. Niezrównany w poprawie koncentracji oraz pamięci jest korzeń żeń-szenia. Zawarte w nim ginsenozydy nie tylko pobudzają umysł, ale także redukują uczucie zmęczenia. Dodają energii w okresach wyczerpania organizmu oraz opóźniają procesy starzenia. Z żeń-szenia przygotowuje się przede wszystkim pobudzające napary. Korzeń można również żuć. Doskonałe działanie wykazuje ponadto wyciąg z miłorzębu japońskiego. Roślina wzmaga ukrwienie mózgu, przez co warunkuje dobre dotlenie komórek. Świetnie sprawdza się u osób dotkniętych demencją. Co ciekawe, miłorząb japoński pomaga także pozbyć się stanów lękowych i depresyjnych. W diecie osób chcących zadbać o dobrą kondycję mózgu i zastanawiających się w jaki sposób poprawić koncentrację, nie może też zabraknąć kurkumy. To roślina stosowana na szeroką skalę w kuchni orientalnej. Aromatyczny korzeń zawiera kurkuminę i inne substancje przeciwdziałające powstawaniu stanów zapalnych w tkance mózgowej. Naukowcy z Uniwersytetu w Melbourne dowiedli, że przyprawa zapobiega w ten sposób dalszej degeneracji neuronów, prowadzącej w efekcie do zaburzeń koncentracji, pamięci, a nawet zaburzeń świadomości.

Aromaterapia dla umysłu

Problemy w skupieniu uwagi można także redukować, sięgając po aromaterapię. Intensywne zapachy niektórych olejków eterycznych działają pobudzająco i pomagają skoncentrować się nad wykonywanym zadaniem. Stosuje się je przede wszystkim w formie inhalacji oraz odświeżaczy powietrza. Doskonale sprawdza się w tej kwestii olejek z bazylii. Woń tej popularnej rośliny, z jednej strony świetnie poprawia koncentrację, z drugiej poprawia nastrój i niweluje problemy ze snem. Na uwagę zasługuje także olejek cyprysowy, który można zastąpić rodzimym olejkiem sosnowym. Zawarte w nim substancje zapachowe ożywiają umysł i pomagają się skoncentrować. Co ciekawe, preparat skutecznie odstrasza owady. Podobne właściwości wykazuje olejek z eukaliptusa, stosowany powszechnie przy infekcjach górnych dróg oddechowych. Prawidłową aktywność mózgu warunkuje również olejek cytrynowy. Świeży i intensywny zapach ułatwia skupienie uwagi i działa pobudzająco. Znakomicie redukuje uczucie zmęczenia.

Sen na zdrowie i dobrą koncentrację

Osoby, które borykają się z zaburzeniami koncentracji powinny zadbać o odpowiednią ilość snu. Badania naukowe prowadzone przez ostatnie lata potwierdzają, że zła jakość odpoczynku powodowana płytkim snem lub wybudzaniem się w ciągu nocy może prowadzić do krótkotrwałych zaburzeń świadomości. Zmęczony mózg zdecydowanie wolniej łączy ze sobą fakty i nie dostrzega korelacji przyczynowo-skutkowych. Niedobór snu jest ponadto przyczyną spadku odporności, która może zaowocować infekcją - również niesprzyjającą skupieniu uwagi na określonych czynnościach. Co ważne, w czasie snu wzmacniają się połączenia między neuronami. Specjaliści zalecają więc nie tylko zdrowy sen trwający około 8 godzin, ale także sugerują, że dobrym pomysłem może okazać się 20-minutowa drzemka w środku dnia, która pozwoli zregenerować siły umysłowe i ułatwi koncentrację uwagi na konkretnych czynnościach.

Ćwiczenia na koncentrację - usprawniające pracę mózgu

Neurolodzy oraz psycholodzy, którzy pracują z pacjentami skarżącymi się na zaburzenia skupienia uwagi, zalecają też wykonywanie ćwiczeń na koncentrację. Jednym z najprostszych jest porzucenie rutyny. Jeżeli na co dzień myjemy zęby prawą ręką, raz na kilka dni warto przełożyć szczoteczkę do lewej dłoni. W ten sposób mózg zostanie pobudzony do pracy. Dobrym pomysłem jest ponadto policzenie od 100 do 1 czy wodzenie oczami w jedną i w drugą stronę przez około 30 sekund.

Stymulująco na mózg podziała także wodzenie gałką oczną po wzorze leżącej ósemki. Ćwiczenie to z jednej strony świetnie pobudza neurony i synchronizuje obie półkule mózgu, z drugiej - nawilża oczy, pomagając zadbać o właściwą higienę wzroku. Dobrym sposobem ćwiczenia pamięci i wspomagania dobrej koncentracji jest sięgnięcie po krzyżówki oraz łamigłówki. Zadania logiczne zmuszają bowiem mózg do szukania rozwiązania, powodując przy tym intensywny przepływ bodźców między neuronami. To właśnie dzięki temu tkanka nerwowa pomimo upływu lat pozostaje w dobrej kondycji i nie jest podatna na schorzenia dotykające osoby w podeszłym wieku.

Źródła:

Ocena: 5.0

Komentarze