Psycholog, psychiatra a psychoterapeuta

PsychologŚwiadomość konieczności pielęgnowania zdrowia psychicznego zdaje się konsekwentnie poszerzać wśród Polaków, ale w niektórych środowiskach nadal funkcjonuje bolesny stereotyp, nakazujący utożsamiać osobę leczącą się psychiatrycznie z pacjentem szpitala psychiatrycznego zawiniętym w kaftan bezpieczeństwa lub traktować zwierzanie się ze swoich problemów jako oznakę wielkiej słabości.

Rzecz w tym, że nawet osoby, które biorą pod uwagę możliwość skierowania do specjalisty, który mógłby zaopiniować ich stan psychiczny, co do którego mają wątpliwości, borykają się z problemem pewnego zagubienia i przytłoczenia na myśl o tym, do kogo właściwie mają się skierować.

W społeczeństwie funkcjonują bowiem reprezentanci trzech dziedzin:

  1. psychologii,
  2. psychiatrii,
  3. psychoterapii,

z których każda zajmuje się zdrowiem psychicznym i rozsądek podpowiada, że każda mimo wszystko zajmuje się czymś innym. Warto jest zatem przyjrzeć się specyfice wszystkich trzech zawodów i wyznaczyć różnice pomiędzy nimi, by wiedzieć, z jakimi dolegliwościami należy się do nich udać.

Czym zajmuje się psycholog?

Psycholog jako pierwszy przychodzi na myśl, kiedy mowa jest o wszelkiego rodzaju pomocy w naprawieniu swojego zdrowia psychicznego. Osoba z takim tytułem nie jest lekarzem, lecz magistrem psychologii po pięciu latach studiów. Jest on tak naprawdę kimś w rodzaju specjalisty pierwszego kontaktu, którego najważniejszym zadaniem jest przede wszystkim dokonanie trafnej diagnozy, z którą możemy się udać na przykład do psychiatry lub psychoterapeuty. Psychologowie potrafią doradzać, ale robią to w ściśle określonych przypadkach: kiedy osoba musi mierzyć się ze stratą, kiedy zostaje skierowana do szpitala psychiatrycznego lub kiedy potrzebuje rady w wychowywaniu dziecka, którego zachowanie jest problematyczne. Ich domeną zdecydowanie nie jest długoterminowa terapia, nie mają też kompetencji do tego, by wypisywać jakiekolwiek recepty.

Czym zajmuje się psychiatra?

Psychiatra, jako jedyny z omawianej tutaj trójcy, może poszczycić się tytułem pełnoprawnego lekarza medycyny. Również jego wykształcenie w znacznej części opiera się na wykształceniu medycznym, a nie psychologicznym. Psychiatra w czasie swoich studiów uczy się nie tylko sposobów skutecznego porozumiewania się z pacjentem, ale też mnóstwa tajników biologii, chemii i farmakoterapii, ponieważ sednem jego działalności zawodowej jest precyzyjne zdiagnozowanie choroby psychicznej i wystawienie recepty na leki, które w jak największym stopniu będą mogły pomóc w uleczeniu jej. Wizyta u psychiatry polega na skrupulatnym wywiadzie, w którym lekarz analizuje nasz stan na podstawie objawów, nie wnikając zbytnio w ich naturę i przyczyny, a następnie na próbie dopasowania leków w oparciu o indywidualne preferencje i przeciwwskazania, jeśli borykamy się z chorobami przewlekłymi lub alergiami. Psychiatra nie ma kompetencji do głębszego analizowania naszego stanu psychicznego, nie jest nam w stanie powiedzieć, dlaczego czujemy się źle - jego zadaniem nie jest dociekanie, lecz po prostu obiektywny wywiad i dopasowanie remedium do określonych objawów.

Czym zajmuje się psychoterapeuta?

Psychoterapeuta ma za sobą zdecydowanie najbardziej skomplikowany proces edukacji: musi mieć wykształcenie wyższe, ukończyć kilkuletnie studia podyplomowe, odbyć staż w klinice, a także samemu odbyć terapię, by można było zaobserwować, czy posiada indywidualne preferencje do wykonywania zawodu tego typu. Wymaga on bowiem zdecydowanie ponadprzeciętnej wrażliwości i empatii, ponieważ psychoterapia wymaga konieczności obdarzenia psychoterapeuty zaufaniem przez pacjenta, a osoby, które nie mają wystarczającego wyczucia w kontakcie z innymi, mogłyby sobie z tym nie poradzić. Na terapię należy udać się z problemami natury egzystencjalnej i przewlekłymi, negatywnymi stanami psychicznymi, których natury często nie jesteśmy w stanie się domyślić. Terapia stanowi serię spotkań, w czasie których pacjent omawia z psychoterapeutą swoją sytuację, rozkłada ją na czynniki pierwsze, patrzy na nią przez pryzmat traumatycznych wydarzeń z przeszłości i stara się doprowadzić do sytuacji, w której znów jest całkowicie sprawny i gotowy do partycypowania w społeczeństwie. Psychoterapia często wymaga aktywności ze strony pacjenta: często dostaje on specjalne "prace domowe" i musi nad sobą pracować również w warunkach domowych.

Jak dopasować objawy do specjalisty, do którego trzeba się udać?

Depresja, tak jak inne dolegliwości choroby natury psychicznej, wymaga specjalistycznej pomocy. Na podstawie osoby borykającej się z nią możemy przeanalizować, z jakim problemem udać się do jakiego specjalisty. Psycholog jest w stanie przede wszystkim potwierdzić, że faktycznie borykamy się z depresją i potrzebujemy pomocy. Psychiatra przepisze nam odpowiednie leki, które zredukują odczuwany ból i umożliwią nam poprawne funkcjonowanie. Psychoterapeuta pomoże nam ze zrozumieniem naszego stanu, wyjaśni nam, dlaczego tak się czujemy i będzie nam towarzyszył aż do momentu, w którym będziemy mogli stwierdzić z czystym sumieniem, że cały ten problem mamy już z głowy. Każdy z tych specjalistów jest tak naprawdę niezastąpiony i w równym stopniu może przyczynić się do polepszenia naszego stanu.

Komentarze