Spółka cywilna a spółka jawna

Spółka cywilna a jawnaZarówno spółka cywilna i jawna można określić jako małych uczestników obrotu gospodarczego, szczególnie jeśli pod uwagę brać kryterium jakim jest liczba wspólników.

Pierwotnie, obie spółki zostały powołane w odmiennych celach: spółka jawna jako spółka osobowa miała realizować zadania gospodarcze, spółka cywilna natomiast odmiennie.

Powołana została do przedsięwzięć o charakterze incydentalnym, okazjonalnych, niegospodarczych, mających na celu realizację konkretnego przedsięwzięcia. Rozróżnienie to ma wieloletnią tradycję w polskim prawodawstwie, obecnie jednak spółka cywilna zawiązywana jest do prowadzenia stałej działalności gospodarczej. Warto zatem przedstawić główne różnice pomiędzy spółką cywilną i jawną, aby wybrać najlepszą formę dla prowadzenia naszego biznesu. Nie można bowiem jednoznacznie wskazać, która z form prowadzenia działalności jest korzystniejsza - to co dla jednych będzie zaletą , dla innych może stanowić niedogodność

Spółka cywilna

Już samo miejsce uregulowania spółki cywilnej, a mianowicie Kodeks cywilny, nie zaś jak w przypadku pozostałych spółek Kodeks spółek handlowych świadczy o jej odmienności. Spółkę cywilną w gruncie rzeczy należałoby określić jako formę współpracy przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, gdyż nie ma osobowości prawnej a jest jedynie stosunkiem zobowiązaniowym łączącym wspólników. Zdecydowanie spółka cywilna polecana jest dla osób przewidujących prowadzenie niewielkiej działalności, darzących się zaufaniem, często wybieraną do prowadzenia firm rodzinnych. Może być także formą realizacji doraźnych bądź jednorazowych przedsięwzięć gospodarczych.

Wspólnikami spółki cywilnej mogą być zarówno osoby prowadzące działalność gospodarczą w formie wpisu do CEIDG (Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej) lub spółki prawa handlowego. Wobec powyższego spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą, nie podlega rejestracji. Niemniej jednak posiada własny NIP i REGON i sama występuje o ich nadanie. Spółka cywilna jest jedynie płatnikiem podatku VAT. Skoro wspólnicy spółki cywilnej posiadają status przedsiębiorcy, to oni będą uczestnikami obrotu gospodarczego, nie zaś spółka. Co do prowadzenie spraw spółki, każdy wspólnik może bez uprzedniej uchwały wspólników prowadzić wszelkie sprawy nie przekraczające zakresu zwykłych czynności. W formie przykładu podać można, że rzeczy nabywane w trakcie trwania spółki stanowić będą współwłasność wspólników spółki, nie zaś własność spółki cywilnej. W postępowaniu sądowym występować będą także wspólnicy spółki cywilnej.

Spółka jawna

Spółka jawna natomiast jest już podmiotem praw i obowiązków, podlega wpisowi do KRS (Krajowego Rejestru Sądowego), jest zarówno przedsiębiorcą jak i płatnikiem podatku od towarów i usług. Spółka jawna jest uprawniona do nabywania we własnym imieniu praw, co ważne także prawa własności nieruchomości oraz do zaciągania zobowiązań. W sprawach przed sądem może pozywać i być pozywana.

Z powstaniem spółki jawnej mamy do czynienia w momencie zawarcia umowy spółki, zaś w przypadku spółki jawnej z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS. Co do formy założenia obu spółek możliwe jest dokonanie jej zarówno tradycyjnie, jak i przez Internet. Umowa spółki cywilnej powinna zostać stwierdzona pismem, nie podlega jednak żadnej procedurze rejestracyjnej. Wspólnicy spółki cywilnej muszą zaś dokonać rejestracji bądź aktualizacji wpisów CEIDG lub KRS. Umowa spółki jawnej powinna zostać zawarta na piśmie pod rygorem nieważności. Podlega obowiązkowej rejestracji w KRS.

Podatki i opłaty

Zarówno w przypadku umowy spółki jawnej jak i cywilnej należy uiścić podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 0,5 % od wartości wkładów. W przypadku spółki jawnej należy się liczyć z wyższymi kosztami, a to ze względu na konieczność opłaty za wpis do KRS i koszty ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Również w kwestii opodatkowania obowiązują te same regulacje bądź na zasadach ogólnych, bądź podatkiem liniowym, ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych bądź kartą podatkową. Jednak właśnie ze względu na niekorzystne skutki podatkowe spółka cywilna zdecydowanie nie stanowi dogodnej formy prowadzenia działalności w większym rozmiarze.

Odpowiedzialność za zobowiązania

Chyba najistotniejszym zagadnieniem jakie bierzemy pod uwagę przy wyborze formy działalności jest kwestia odpowiedzialności za zobowiązania. Wadą spółki cywilnej jest przede wszystkim solidarna odpowiedzialność wspólników za jej zobowiązania. W przypadku spółki cywilnej przedsiębiorca odpowiada całym swoim majątkiem za wszystkie zobowiązania związane z jego działalnością gospodarczą. Wierzyciel spółki będzie mógł domagać się świadczenia zarówno od wszystkich, jak i od wybranych jej wspólników, bez względu wkład i udział wspólnika w spółce.

Wspólnicy spółki jawnej odpowiadają solidarnie i subsydiarnie w stosunku do spółki. W przypadku spółki jawnej jej zobowiązania regulowane będą zatem najpierw z majątku spółki, zaś odpowiedzialność z majątku wspólników powstanie dopiero w przypadku niezaspokojenia wierzycieli. Obie spółki nie posiadają organów, jednakże spółka jawna może powołać prokurenta, której to możliwości brak w przypadku spółki cywilnej. W przypadku likwidacji spółki, proces ten w przypadku spółki cywilnej ogranicza się jedynie do głoszenia tego faktu. Likwidacja spółki jawnej wymaga co do zasady postępowania likwidacyjnego, jednak wspólnicy mogą w tym zakresie postanowić odmiennie.

Podsumowując, za zaletę prowadzenia działalności w formie spółki jawnej uznać należy łatwość jej założenia i przejrzyste procedury prowadzenia. Wspólnicy posiadają szerokie możliwości kształtowania postanowień umowy spółki, a co za tym idzie realny wpływ na jej ustrój. Wadą tej formy prowadzenia działalności jest sposób ukształtowania kwestii odpowiedzialności za długi, a w szczególności fakt, że każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki jawnej bez ograniczenia. Spółka cywilna okaże się natomiast lepszym rozwiązaniem dla osób które wolą pozostać przy dotychczas prowadzonych przedsiębiorstwach, co pozwoli im uniknąć procedury rejestracyjnej. Minusem tego rozwiązania jest brak możliwości funkcjonowanie w obrocie gospodarczym jako spółka.

Autor: www.krpss.pl.

Komentarze