Teoria ograniczeń - co to jest i jak można ją wykorzystać w controllingu finansowym?

Controlling finansowyTeoria ograniczeń to metoda, którą można wykorzystać w celu zoptymalizowania działalności przedsiębiorstwa. Na czym polega to rozwiązanie? Jakie są główne założenia teorii ograniczeń? Jak można wykorzystać ją w controllingu finansowym?

Teoria ograniczeń

Teoria ograniczeń (ang. Theory Of Constraints - w skrócie TOC) to metoda zarządzania, która stworzona została w latach 70. XX wieku przez doktora M. Goldratta - izraelskiego fizyka, który prowadził pracę nad praktycznym wykorzystaniem nauk ścisłych do optymalizacji zyskowności przedsiębiorstw. Główne założenia teorii ograniczeń jej autor przedstawił w książce "Cel", która wydana została 1984 roku. Publikacja sprzedała się w ponad 5 milionach egzemplarzy. Teoria stworzona przez M. Goldratta pomaga odpowiedzieć na trzy istotne pytania, które dotyczą funkcjonowania przedsiębiorstwa:

  • Co zmienić?
  • Na co zmienić?
  • Jak spowodować tę zmianę?

Teoria ograniczeń opiera się na czterech filarach:

  • Rzeczywistość jest wewnętrznie spójna - nauki ścisłe dowodzą, że rzeczywistość jest względnie prosta i logiczna. Jest to pogląd stojący w opozycji do utrwalonego w powszechnej świadomości przekonania, że otaczający nas świat jest zagmatwany i niemożliwy do pojęcia.
  • Każdy konflikt może zostać rozwiązany - konflikt nie jest stanem, który naturalnie występuje w rzeczywistości. Z tego powodu nie można go akceptować. Każdy konflikt można rozwiązać - warunkiem jest zrozumienie jego podłoża.
  • Ludzie są dobrzy - człowiek z natury jest dobry. Jeżeli postępuje w sposób, który temu zaprzecza, pewnie istnieje jakiś powód, który tłumaczy jego zachowanie. Zamiast obwiniać drugiego człowieka, należy poznać jego potrzeby i motywy działania.
  • Nigdy nie mów "wiem" - nigdy nie można zakładać, że poznało się już wszystkie możliwe rozwiązania. Taka postawa jest ograniczająca, hamuje rozwój i wdrażanie nowych rozwiązań.

Czym jest wąskie gardło?

Teoria ograniczeń skupia się na wyeliminowaniu marnotrawstwa, które negatywnie wpływa na wydajność działania przedsiębiorstwa, a w efekcie - zmniejsza jego zyski. Ograniczenia określane są mianem wąskich gardeł (ang. Bottleneck). Termin ten oznacza najsłabsze ogniwa, które uniemożliwiają pełne wykorzystanie potencjału przedsiębiorstwa. Wąskie gardło może występować w systemach zarządzania, w logistyce, w procesach produkcji czy dystrybucji. Często przejawia się w postaci niedoboru - np. wykwalifikowanego personelu, wydajnego sprzętu, technologii czy surowców. Przykładowo wąskim gardłem może być najmniej wydajna maszyna, do której dostosowana musi być prędkość działania całej linii produkcyjnej.

Zastosowanie teoria ograniczeń polega na wykorzystaniu systemu zarządzania produkcją składającego się z trzech elementów - werbla, bufora i liny (ang. Drum-Buffer-Rope):

  • Werbel - polega na nadaniu procesowi odpowiedniego rytmu (z uwzględnieniem występujących w nim wąskich gardeł).
  • Bufor - polega na zgromadzeniu potrzebnych zasobów w odpowiednim miejscu procesu, czyli przed wąskim gardłem.
  • Lina - zgodnie z zasadą "liny" tempo dostarczania materiałów na stanowiska pracy należy dostosować do tempa pracy wąskiego gardła.

Obecnie teoria ograniczeń znajduje zastosowanie nie tylko w procesie produkcji, ale także w innych obszarach - finansach i rachunkowość, dystrybucji, sprzedaży i marketingu, a także w controllingu.

Controlling finansowy

Teoria ograniczeń jest narzędziem, które z powodzeniem może być wykorzystane również w controllingu finansowym. Jest to jeden z obszarów controllingu, czyli kompleksowego systemu zarządzania przedsiębiorstwem. Do jego głównych celów zalicza się m.in.

  • nadzór nad przepływem środków,
  • maksymalizacja wartości przedsiębiorstwa,
  • zapewnienie stabilności i płynności finansowej,
  • opracowanie najkorzystniejszej strategii finansowej,
  • opracowanie skutecznej polityki inwestycyjnej,
  • optymalizacja kosztów działalności,
  • poprawa wyników finansowych przedsiębiorstwa
  • kontrolowanie finansów przedsiębiorstwa.

Rozwiązania wynikające z teorii ograniczeń są narzędziem, które może ułatwić realizację tych zadań.

Teoria ograniczeń w controllingu finansowy

Firma szkoleniowa EY Academy of Business przygotowała szkolenie dla wszystkich osób, które chciałby zdobyć wiedzę z zakresu teorii ograniczeń i dowiedzieć się, jak w praktyce wykorzystać ją w controllingu finansowym. Program szkolenia stworzony został z myślą o wszystkich osobach, które w ramach wykonywania codziennych obowiązków służbowych podejmują decyzje w oparciu o wewnętrzne informacje finansowe, które przygotowane zostały dla celów zarządczych. Zdobyte w trakcie zajęć wiadomości i umiejętności przydadzą się nie tylko pracownikom zatrudnionym w obszarze controllingu i specjalistom odpowiadającym za bieżące kontrolowanie kondycji finansowej firmy i jej jednostek, ale również właścicielom przedsiębiorstw, kadrze kierowniczej i osobom odpowiedzialnym za podejmowanie decyzji dotyczących, ofert, inwestycji i kontraktów.

Program szkolenia kładzie nacisk na praktyczne wiadomości. Podczas zajęć poruszone zostaną następujące zagadnienia i problemy:

  • Czym jest controlling finansowy? Jakie są jego cele?
  • Rachunkowość zarządcza i jej rola w controllingu finansowym.
  • Rachunek kosztów - metody kalkulacji kosztów i mierniki efektywności.
  • Teoria ograniczeń - podstawy koncepcji i mierniki efektywności.
  • Czym jest ograniczenie? Jak je zidentyfikować? Jak skutecznie zwiększyć jego wydajność?
  • Rachunkowość przerobowa i rachunkowość kosztowa - czym się różnią?
  • Ustalanie cen i podejmowanie decyzji menedżerskich przy pomocy rachunkowości przerobowej.
  • Optymalizacja lokalna - dlaczego nie warto stosować tego rozwiązania?
  • Zrównoważona moc przerobowa procesu - wady i zalety.

Ponadto w trakcie dwudniowych zajęć uczestnicy dowiedzą się:

  • Jak można wykorzystać teorię ograniczeń do poprawienia wyników finansowych przedsiębiorstwa?
  • Jak sporządzić informację finansową?

Wszystkie omawiana tematy ilustrowane są za pomocą przykładowych arkuszy kalkulacyjnych MS Excel. Zdobyte wiadomości pozwolą skuteczniej podejmować decyzje biznesowe

Szczegółowy program zajęć, najbliższe terminy szkoleń oraz formularz zapisów znajdziesz na stronie internetowej: https://www.academyofbusiness.pl/pl/szkolenia/teoria-ograniczen-w-controllingu-finansowym,231.

Źródło zdjęcia: pixabay.com.

Komentarze